Saf Halis ne demek? Bir kelimenin kalbe dönüşen hikâyesi
Bugün size bir isimden çok daha fazlasını anlatmak istiyorum. “Saf Halis” deyince kulağınıza belki eski bir aile yadigârı, belki bir kahve kokusu karışmıştır… Bende ise bir kasabanın taş sokağından yükselen dürüst bir ömrün sesi var. Gelin, bu sesi birlikte duyalım; çünkü bazen bir kelime, insanın kendine tuttuğu aynadır.
Kasabanın çarşısında, her sabah aynı saatte kepengini açan biri vardı: Halis. Babasından kalma küçük bir nalbur dükkânı, rafların arasında saklanan tertipli bir dünya… Halis’in yüzünde, ölçüp biçen, plan yapan, sessizce çözüme yürüyen bir sabır okunurdu. Müşterisi “Olmaz bu iş,” dediğinde bile o, “Olur,” der, bir kâğıda üç çizgi çekip en kestirme yolu bulurdu. Onun için her mesele, parçalarına ayrılıp yeniden kurulacak bir düzenekti.
Bir de Elif vardı; komşu sokakta küçük bir kitap-kahve işletirdi. İçeri giren herkesin derdini sesiyle, bakışıyla yoklayan, masalara sadece kahve değil, yanında bir cümlelik umut bırakan Elif… Halis’in plan yaptığı yerde Elif bağ kurar, şehrin asıl haritasını insanların aralarına çektiği görünmez iplerle çizerdi. Halis rotaydı, Elif rüzgâr.
Bir sonbahar akşamı, kasabayı beklenmedik bir fırtına vurdu. Çatılar savruldu, kepenkler eğildi, dükkânların vitrinleri yağmurla buğulandı. Halis, ilk ışıkla birlikte çarşıya koştu; aklı çözümdeydi: Hangi dam önce onarılmalı? Kaç vida, kaç sac levha? Bir liste yaptı; öncelik sırasını belirledi; birer birer ilerlemeye koyuldu.
Elifse sokak kapısını ardına kadar açtı. İçeriye ıslanmış montlar, yorgun kirpikler, titreyen eller doldu. Eşi başka şehirde olan bir yaşlı kadın için çorba ısıttı; dükkanını su basan gence, “Bugün anlat, yarın birlikte toplarız,” dedi. Her kelimesi bir mendil gibi, insanın içindeki suları usulca sildi.
Gün biterken Halis’in listesi azalmış, Elif’in defterine yeni isimler eklenmişti. Ve ikisi de, yorgun bir akşamüstü, çarşının çıkışında aynı bankta buluştu. Halis örgü gibi ördüğü planları anlattı: “Önce çatılar, sonra elektrik panoları, ardından cephe braketleri. Malzeme hesabını yaptım. Yarın şafakta başlarız.” Elif gülümsedi: “Güzel. Ben de insanlar arasındaki mesafeleri ölçtüm. Aynı sokakta oturup birbirinin adını bilmeyenler var; yarın onları bir araya getireceğim.”
İşte o anda, Halis çocukluğunda duyduğu bir cümlenin ağırlığını hissetti: “Saf Halis ol evladım; neysen o ol.” Babası böyle derdi; “saf”ı kimyasız, katkısız, olduğu gibi kalan demekti; “halis” ise öz, katışıksız, gerçek… Elif’in gözlerine baktı: “Ben ‘saf Halis’i işte böyle anlıyorum. Elim çözüm buluyor, aklım strateji kuruyor, ama kalbim konuşmayınca hiçbir plan tam olmuyor.”
Elif, fincanın kulpunu düzeltti: “Benim ‘saf Halis’im ise ilişkidir; kimsenin derdi tek başına çözülmez. İnsanın insanla bağ kurduğu yerde, kelime anlamından daha büyüğü doğar.” Sonra sustu, çünkü bazen susmak, iki yüreğin notası olur.
Ertesi gün, çarşı yeni bir düzene uyandı. Halis’in çizelgesine Elif’in listesi eklendi. Çatısı onarılacak evlerin yanına, çorba götürecek komşular yazıldı. Usta eller çaktı, sıcak eller tuttu. Akşam olduğunda, sadece çatıların değil, aradaki uçurumların da tamir edildiği anlaşıldı. İnsanlar şaştı: “Nasıl bu kadar hızlandık?” Cevabı çok basitti; çözüm de ilişkiler de aynı masaya oturmuştu.
O hafta, kasabanın gençlerinden biri dükkâna uğradı: “Abi, ‘Saf Halis’ ne demek?” Halis gülümsedi: “Demek ki, olduğun gibi fayda olmak. Hilesiz düşünmek, çıkar beklentisi karıştırmamak, hesabı dürüst tutmak… Yani ‘saf’ ve ‘halis’ kelimelerinin yan yana ettiği o berraklık.” Elif de ekledi: “Ve şunu unutma: Saflık, yalnızlık demek değil. En saf olan, en çok bağ kurandır; çünkü korkmadan yakınlaşır, maskesiz paylaşır.”
Akşam, kasabanın üstünde rüzgâr dindi. Halis defterini kapadı, son satıra bir cümle düştü: “Saf Halis: Çözümün kalple konuşması.” Elif ışıkları kısarken, kapı eşiğinde durdu: “Saf Halis: Kalbin çözüm bulması.” İki cümlenin birbirine değdiği yerde, kelimenin sözlükten çıktığı, hayata karıştığı görüldü.
Belki siz de merak ediyorsunuz: Sizin için “Saf Halis” ne demek? Bir ismin ardına saklanmış bir öz mü, yoksa her gün küçük bir iyilikte parlayan bir niyet mi? Yorumlarda kendi tanımınızı yazın; belki de bu kelimeyi birlikte, yeniden kurarız.